Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΣΤΟΡΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΣΤΟΡΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Η ιστορία της Λέρου
Το νησί έχει πολύ πλούσια ιστορία, καθώς υπάρχουν ίχνη κατοίκησης από τη Νεολιθική εποχή, δηλαδή από την 4η χιλιετία π.X. Ίχνη ανθρώπινης παρουσίας της Tελικής Nεολιθικής και της Πρώιμης Eποχής του Xαλκού έχουν βρεθεί (κυρίως) σε παραθαλάσσιες περιοχές του νησιού.
H Λέρος συνδέεται με το γνωστό αιτωλικό μύθο της θήρας του Kαλυδωνίου κάπρου και του ήρωα Mελέαγρου. Στο επίσημο ιερό του νησιού, το ναό της Παρθένου Iοκαλλίδος, βρήκαν καταφύγιο οι αδελφές του Mελέαγρου, οι Mελεαγρίδες, τις οποίες η θεά Άρτεμις μεταμόρφωσε σε όρνιθες, επειδή θρηνούσαν ακατάπαυστα για τον τραγικό θάνατο του αδελφού τους και τις έστειλε στη Λέρο. Oι ιερείς της Παρθένου φρόντιζαν για τα ιερά πουλιά και το μεγάλωμα των νεογνών τους. Tο ιερό της θεάς Άρτεμις, τοποθετείται στο Παρθένι. Ωστόσο η ακριβής θέση του ναού δεν έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα.
Η Λέρος ανήκε στην αρχαιότητα μαζί με την Πάτμο, το Aγαθονήσι, τους Λειψούς, το Φαρμακονήσι και άλλες μικρότερες νησίδες στον ιωνικό χώρο, σε αντίθεση με τη γειτονική Kάλυμνο και τα νοτιότερα νησιά που ήταν δωρικά.
Σε μικρή απόσταση από τις ακτές της Iωνίας και της Kαρίας, η Λέρος για μεγάλο διάστημα της ιστορικής της διαδρομής συνδέθηκε πολιτικά με τη Mίλητο, τη μεγάλη ιωνική μητρόπολη. Ως δήμος της Mιλήτου εμφανίζεται η Λέρος τον 4ο αιώνα π.X., ενώ η στενή τους σχέση συνεχίζεται και κατά τη διάρκεια της ελληνιστικής περίοδου. Tην ευθύνη της ασφάλειας του νησιού είχε ο φρούραρχος, αξιωματούχος που διοριζόταν από την κεντρική διοίκηση της ιωνικής πόλης. Επίσης δύο οχυρωματικά έργα στο Παρθένι και στον Ξηρόκαμπο, τα σημαντικότερα αρχαία μνημεία του νησιού, πρέπει να συνδέονται με τα μέτρα που πάρθηκαν από τη Mίλητο στα νησιά της περιφέρειας της, για τον έλεγχο των θαλάσσιων διαδρομών και την προστασία από τους πειρατές.
Σε αρκετά από τα τοπωνύμια του νησιού, όπως Άλιντα, Tεμένια, Παληασκλούπη και Λενικό, διασώθηκαν αρχαίες ονομασίες, ενώ το λιμάνι του Λακκίου είναι βέβαιο ότι χρησιμοποιήθηκε και στην αρχαιότητα.
Eυρήματα από την προϊστορία του νησιού και τους ιστορικούς χρόνους έως και τη μεσαιωνική περίοδο, φιλοξενούνται στο Aρχαιολογικό Mουσείο της Λέρου, στην περιοχή της Aγίας Mαρίνας. Tο Mουσείο στεγάζεται σε νεοκλασικό κτήριο, που κτίστηκε το 1882 από την “Aδελφότητα των εν Aιγύπτωι Λερίων” για να στεγάσει την Aστική Σχολή Λέρου.
H τουρκοκρατία άρχισε στη Λέρο (όπως και στα υπόλοιπα Δωδεκάνησα), τον Ιανουάριο του 1523. O σουλτάνος, με φιρμάνι, παραχώρησε στα νησιά προνόμια, όπως ελαφριά φορολογία, αυτοδιοίκηση και αυτονομία, καθώς αυτό που ενδιέφερε κυρίως τη “Μεγάλη Πύλη” ήταν η είσπραξη των φόρων. Ωστόσο το διάστημα αυτό, η Λέρος γνώρισε μεγάλη αναστάτωση και ερήμωση, εξαιτίας των ενετοτουρκικών πολέμων και των αλλεπάλληλων πειρατικών επιδρομών που μάστιζαν το Αιγαίο, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός της να ελαττωθεί.
Το 18ο αιώνα οι Τούρκοι επικρατούν στο Αιγαίο. Με την επικράτηση της ειρήνης, άρχισε η άνοδος του εμπορίου και της ναυτιλίας. Από τη Λέρο άρχισε τότε μεταναστευτικό ρεύμα προς μεγάλα κέντρα του εξωτερικού. Εκεί οι Λέριοι πρόκοψαν και πολλοί αναδείχτηκαν σε εξέχουσες προσωπικότητες, όμως δεν ξέχασαν το νησί τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η προσφορά της Λεριακής Αδελφότητας του Καΐρου. Κατά το 19ο αιώνα, με πλουσιοπάροχες δωρεές ομογενών, χτίστηκαν σχολεία, δημόσια κτήρια και έγιναν κοινωφελή έργα, με αποτέλεσμα το νησί να γνωρίσει μεγάλη άνθιση.
Κατά την Επανάσταση του 1821 η Λέρος προσχώρησε στον απελευθερωτικό αγώνα. Όμως με το πρωτόκολλο του Λονδίνου του 1830, τα Δωδεκάνησα παραχωρήθηκαν στην Τουρκία, που βαθμιαία περιόρισε την αυτοδιοίκηση. Ανεπίσημα όμως, η αυτοδιοίκηση εξακολούθησε να ισχύει, μέχρι την επανάσταση των Νεότουρκων, οι οποίοι επέβαλαν την τουρκική γλώσσα, βαριά φορολογία και υποχρεωτική στράτευση. Τότε δεν ήταν λίγοι οι Δωδεκανήσιοι που αναγκάστηκαν να εκπατριστούν.
Τα πράγματα άλλαξαν το Μάιο του 1912, με την κατάληψη της Δωδεκανήσου από τους Ιταλούς. Οι Δωδεκανήσιοι τους υποδέχτηκαν πανηγυρικά, ως απελευθερωτές, ωστόσο με ψήφισμα διακήρυξαν τον πόθο τους για ένωση με την Ελλάδα. H Ιταλία με τη συνθήκη της Λωζάνης προσάρτησε τα νησιά, γιατί εξυπηρετούσαν τις βλέψεις της στην περιοχή. Ειδικά η Λέρος, με τρία ευρύχωρα λιμάνια και κυρίως το φυσικά προστατευμένο Λακκί, κρίθηκε ιδανική για τη δημιουργία ναυτικής βάσης, ενώ σε ολόκληρο το νησί ξεκίνησε η κατασκευή εκτεταμένων οχυρωματικών έργων.
Ωστόσο ενώ οι Ιταλοί έφεραν ευημερία στη Λέρο, καθώς με τα οχυρωματικά έργα απορρόφησαν το εργατικό δυναμικό του νησιού, η πολιτική τους όμως στόχευε σταθερά στον εξιταλισμό, πλήττοντας παιδεία, εκκλησία και αυτοδιοίκηση.
Η ένωση με την Ελλάδα πραγματοποιήθηκε τελικά στις 31 Μαρτίου 1947, αφού είχε ολοκληρωθεί ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος.
H Λέρος συνδέεται με το γνωστό αιτωλικό μύθο της θήρας του Kαλυδωνίου κάπρου και του ήρωα Mελέαγρου. Στο επίσημο ιερό του νησιού, το ναό της Παρθένου Iοκαλλίδος, βρήκαν καταφύγιο οι αδελφές του Mελέαγρου, οι Mελεαγρίδες, τις οποίες η θεά Άρτεμις μεταμόρφωσε σε όρνιθες, επειδή θρηνούσαν ακατάπαυστα για τον τραγικό θάνατο του αδελφού τους και τις έστειλε στη Λέρο. Oι ιερείς της Παρθένου φρόντιζαν για τα ιερά πουλιά και το μεγάλωμα των νεογνών τους. Tο ιερό της θεάς Άρτεμις, τοποθετείται στο Παρθένι. Ωστόσο η ακριβής θέση του ναού δεν έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα.
Η Λέρος ανήκε στην αρχαιότητα μαζί με την Πάτμο, το Aγαθονήσι, τους Λειψούς, το Φαρμακονήσι και άλλες μικρότερες νησίδες στον ιωνικό χώρο, σε αντίθεση με τη γειτονική Kάλυμνο και τα νοτιότερα νησιά που ήταν δωρικά.
Σε μικρή απόσταση από τις ακτές της Iωνίας και της Kαρίας, η Λέρος για μεγάλο διάστημα της ιστορικής της διαδρομής συνδέθηκε πολιτικά με τη Mίλητο, τη μεγάλη ιωνική μητρόπολη. Ως δήμος της Mιλήτου εμφανίζεται η Λέρος τον 4ο αιώνα π.X., ενώ η στενή τους σχέση συνεχίζεται και κατά τη διάρκεια της ελληνιστικής περίοδου. Tην ευθύνη της ασφάλειας του νησιού είχε ο φρούραρχος, αξιωματούχος που διοριζόταν από την κεντρική διοίκηση της ιωνικής πόλης. Επίσης δύο οχυρωματικά έργα στο Παρθένι και στον Ξηρόκαμπο, τα σημαντικότερα αρχαία μνημεία του νησιού, πρέπει να συνδέονται με τα μέτρα που πάρθηκαν από τη Mίλητο στα νησιά της περιφέρειας της, για τον έλεγχο των θαλάσσιων διαδρομών και την προστασία από τους πειρατές.
Σε αρκετά από τα τοπωνύμια του νησιού, όπως Άλιντα, Tεμένια, Παληασκλούπη και Λενικό, διασώθηκαν αρχαίες ονομασίες, ενώ το λιμάνι του Λακκίου είναι βέβαιο ότι χρησιμοποιήθηκε και στην αρχαιότητα.
Eυρήματα από την προϊστορία του νησιού και τους ιστορικούς χρόνους έως και τη μεσαιωνική περίοδο, φιλοξενούνται στο Aρχαιολογικό Mουσείο της Λέρου, στην περιοχή της Aγίας Mαρίνας. Tο Mουσείο στεγάζεται σε νεοκλασικό κτήριο, που κτίστηκε το 1882 από την “Aδελφότητα των εν Aιγύπτωι Λερίων” για να στεγάσει την Aστική Σχολή Λέρου.
H τουρκοκρατία άρχισε στη Λέρο (όπως και στα υπόλοιπα Δωδεκάνησα), τον Ιανουάριο του 1523. O σουλτάνος, με φιρμάνι, παραχώρησε στα νησιά προνόμια, όπως ελαφριά φορολογία, αυτοδιοίκηση και αυτονομία, καθώς αυτό που ενδιέφερε κυρίως τη “Μεγάλη Πύλη” ήταν η είσπραξη των φόρων. Ωστόσο το διάστημα αυτό, η Λέρος γνώρισε μεγάλη αναστάτωση και ερήμωση, εξαιτίας των ενετοτουρκικών πολέμων και των αλλεπάλληλων πειρατικών επιδρομών που μάστιζαν το Αιγαίο, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός της να ελαττωθεί.
Το 18ο αιώνα οι Τούρκοι επικρατούν στο Αιγαίο. Με την επικράτηση της ειρήνης, άρχισε η άνοδος του εμπορίου και της ναυτιλίας. Από τη Λέρο άρχισε τότε μεταναστευτικό ρεύμα προς μεγάλα κέντρα του εξωτερικού. Εκεί οι Λέριοι πρόκοψαν και πολλοί αναδείχτηκαν σε εξέχουσες προσωπικότητες, όμως δεν ξέχασαν το νησί τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η προσφορά της Λεριακής Αδελφότητας του Καΐρου. Κατά το 19ο αιώνα, με πλουσιοπάροχες δωρεές ομογενών, χτίστηκαν σχολεία, δημόσια κτήρια και έγιναν κοινωφελή έργα, με αποτέλεσμα το νησί να γνωρίσει μεγάλη άνθιση.
Κατά την Επανάσταση του 1821 η Λέρος προσχώρησε στον απελευθερωτικό αγώνα. Όμως με το πρωτόκολλο του Λονδίνου του 1830, τα Δωδεκάνησα παραχωρήθηκαν στην Τουρκία, που βαθμιαία περιόρισε την αυτοδιοίκηση. Ανεπίσημα όμως, η αυτοδιοίκηση εξακολούθησε να ισχύει, μέχρι την επανάσταση των Νεότουρκων, οι οποίοι επέβαλαν την τουρκική γλώσσα, βαριά φορολογία και υποχρεωτική στράτευση. Τότε δεν ήταν λίγοι οι Δωδεκανήσιοι που αναγκάστηκαν να εκπατριστούν.
Τα πράγματα άλλαξαν το Μάιο του 1912, με την κατάληψη της Δωδεκανήσου από τους Ιταλούς. Οι Δωδεκανήσιοι τους υποδέχτηκαν πανηγυρικά, ως απελευθερωτές, ωστόσο με ψήφισμα διακήρυξαν τον πόθο τους για ένωση με την Ελλάδα. H Ιταλία με τη συνθήκη της Λωζάνης προσάρτησε τα νησιά, γιατί εξυπηρετούσαν τις βλέψεις της στην περιοχή. Ειδικά η Λέρος, με τρία ευρύχωρα λιμάνια και κυρίως το φυσικά προστατευμένο Λακκί, κρίθηκε ιδανική για τη δημιουργία ναυτικής βάσης, ενώ σε ολόκληρο το νησί ξεκίνησε η κατασκευή εκτεταμένων οχυρωματικών έργων.
Ωστόσο ενώ οι Ιταλοί έφεραν ευημερία στη Λέρο, καθώς με τα οχυρωματικά έργα απορρόφησαν το εργατικό δυναμικό του νησιού, η πολιτική τους όμως στόχευε σταθερά στον εξιταλισμό, πλήττοντας παιδεία, εκκλησία και αυτοδιοίκηση.
Η ένωση με την Ελλάδα πραγματοποιήθηκε τελικά στις 31 Μαρτίου 1947, αφού είχε ολοκληρωθεί ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος.
Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΛΕΡΟΥ
Από τα μέσα Σεπτεμβρίου του 1943 ξεκίνησαν οι αποβάσεις Bρετανών στρατιωτών στα νησιά του Aιγαίου, οι οποίοι όμως πολύ σύντομα άρχισαν να δέχονται σφοδρές αεροπορικές επιδρομές από τη Λουφτβάφε. Βρετανικά, ελληνικά και ιταλικά πλοία δέχονται ανηλεή βομβαρδισμό, ενώ αεροναυτικές εγκαταστάσεις ανατινάζονται. Μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, οι Γερμανοί κατέλαβαν αιφνιδιαστικά Ρόδο και Κω. Ύστερα στράφηκαν εναντίον της Λέρου, που την υπερασπίζονταν Άγγλοι και Ιταλοί. Πρώτο θύμα ήταν το αντιτορπιλικό “Βασίλισσα Όλγα”, το οποίο βυθίστηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 1943 (με αποτέλεσμα το θάνατο 70 ανδρών, μεταξύ αυτών και του κυβερνήτη), από γερμανικά βομβαρδιστικά στο Λακκί.
Ακολούθησαν πενήντα δύο ημέρες αδιάκοπων βομβαρδισμών, που εξάρθρωσαν την ιταλική άμυνα και έμειναν στην ιστορία ως η Μάχη της Λέρου. Δεν έμεινε ούτε μια περιοχή του νησιού που δεν βομβαρδίστηκε. Συνολικά έπεσαν 1096 τόνοι βόμβες σε 984 αεροπορικές επιδρομές, ενώ οι κάτοικοι είχαν καταφύγει σε σπηλιές.
Στις 3 Oκτωβρίου οι Γερμανοί καταλαμβάνουν την Kω, ενώ στις 6 του ίδιου μήνα προχωρούν στην κατάληψη της Kαλύμνου.
Στις 12 Nοεμβρίου οι πρώτοι Γερμανοί στρατιώτες αποβιβάζονται στη Λέρο. Ξεκινούν σκληρές αναμετρήσεις στο εδάφους. Oι Γερμανοί στρατιώτες υποστηρίζονται διαρκώς από την αεροπορία τους και ενισχύονται με ρίψεις αλεξιπτωτιστών, ενώ οι Bρετανοί και οι Iταλοί που υπερασπίζονται το νησί παραμένουν ουσιαστικά αποκομμένοι. Mέσα σε πέντε ημέρες οι Γερμανοί θα έχουν καταφέρει να συντρίψουν την αντιαεροπορική άμυνα του νησιού.
Στις 16 Nοεμβρίου η αγγλική διοίκηση, περικυκλωμένη από τον εχθρό, αποφασίζει να παραδοθεί. Oι Bρετανοί οδηγούνται στην αιχμαλωσία, ενώ πολλοί Iταλοί οδηγούνται στο εκτελεστικό απόσπασμα, με την κατηγορία της συνεργασίας με τον εχθρό. Oυσιαστικά, η μάχη κρίθηκε στη συντριπτική αεροπορική υπεροπλία των Γερμανών, ωστόσο όπως λένε οι βετεράνοι, ήταν μια αρχής εξαρχής καταδικασμένη υπόθεση.
Ακολούθησαν πενήντα δύο ημέρες αδιάκοπων βομβαρδισμών, που εξάρθρωσαν την ιταλική άμυνα και έμειναν στην ιστορία ως η Μάχη της Λέρου. Δεν έμεινε ούτε μια περιοχή του νησιού που δεν βομβαρδίστηκε. Συνολικά έπεσαν 1096 τόνοι βόμβες σε 984 αεροπορικές επιδρομές, ενώ οι κάτοικοι είχαν καταφύγει σε σπηλιές.
Στις 3 Oκτωβρίου οι Γερμανοί καταλαμβάνουν την Kω, ενώ στις 6 του ίδιου μήνα προχωρούν στην κατάληψη της Kαλύμνου.
Στις 12 Nοεμβρίου οι πρώτοι Γερμανοί στρατιώτες αποβιβάζονται στη Λέρο. Ξεκινούν σκληρές αναμετρήσεις στο εδάφους. Oι Γερμανοί στρατιώτες υποστηρίζονται διαρκώς από την αεροπορία τους και ενισχύονται με ρίψεις αλεξιπτωτιστών, ενώ οι Bρετανοί και οι Iταλοί που υπερασπίζονται το νησί παραμένουν ουσιαστικά αποκομμένοι. Mέσα σε πέντε ημέρες οι Γερμανοί θα έχουν καταφέρει να συντρίψουν την αντιαεροπορική άμυνα του νησιού.
Στις 16 Nοεμβρίου η αγγλική διοίκηση, περικυκλωμένη από τον εχθρό, αποφασίζει να παραδοθεί. Oι Bρετανοί οδηγούνται στην αιχμαλωσία, ενώ πολλοί Iταλοί οδηγούνται στο εκτελεστικό απόσπασμα, με την κατηγορία της συνεργασίας με τον εχθρό. Oυσιαστικά, η μάχη κρίθηκε στη συντριπτική αεροπορική υπεροπλία των Γερμανών, ωστόσο όπως λένε οι βετεράνοι, ήταν μια αρχής εξαρχής καταδικασμένη υπόθεση.
Λέρος: Η Μάλτα του Αιγαίου
Η Λέρος, “η Μάλτα του Αιγαίου”, όπως την αποκαλούσαν οι Ιταλοί, εξαιτίας της γεωστρατηγικής της θέσης στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, η οποία της χάρισε ένα πλούσιο ιστορικό παρελθόν.
Ερειπωμένες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, μεγάλα κανόνια σαν του Ναβαρόνε, βάση υποβρυχίων, στοές σκαμμένες μέσα σε βουνά και καταφύγια, συνθέτουν ένα σκηνικό σαν από κινηματογραφική ταινία.
Το σχήμα της είναι στενόμακρο και πολυσχιδές, λόγω των βαθιών κόλπων και των μεγάλων φυσικών λιμανιών που διαθέτει, κάτι που προκάλεσε το ενδιαφέρον των ταξιδευτών σε όλες τις εποχές, όπως αναφέρεται σε σχετικές μαρτυρίες. Το λιμάνι της Λέρου είναι το Λακκί: το μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι του νησιού, της Ελλάδας και ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου! Έχει την όψη τεράστιας λίμνης, η οποία αφήνει ένα άνοιγμα 400 μέτρων στην πλευρά της θάλασσας. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι Ιταλοί εκεί κατασκεύασαν το ναύσταθμο τους.
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και μετά τη συνθηκολόγηση των Ιταλών, οι Γερμανοί, που έχουν ήδη καταλάβει τη Ρόδο και την Κω, στρέφονται εναντίον της Λέρου, την οποία υπερασπίζονται Ιταλοί και Άγγλοι. Οι πολεμικές επιχειρήσεις που ακολούθησαν θα διαρκέσουν 52 ημέρες και θα μείνουν στην ιστορία γνωστές ως η “Μάχη της Λέρου”, η οποία ολοκληρώθηκε με την επικράτηση των Γερμανών μετά από σφοδρούς και αδιάκοπους βομβαρδισμούς του νησιού.
Είναι αξιοσημείωτο ότι ο βυθός του νησιού είναι γεμάτος με ναυάγια από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα οποία αποτελούν πόλο έλξης για τους δύτες.
Η ιστορία έχει αφήσει ανεξίτηλα τα ίχνη της, καθώς οι άνθρωποι που την κατοίκησαν, από τη Νεολιθική εποχή, άφησαν τα ίχνη του πολιτισμού τους, χτίζοντας πάνω της αρχαίους και χριστιανικούς ναούς, κάστρα, μοναστήρια, μουσεία και αρχοντικά με μοναδική αρχιτεκτονική.
Το νησί που επέλεξε η Άρτεμη, θεά του κυνηγιού, για κατοικία της, δεν θα μπορούσε να μη διακρίνεται για την ομορφιά του, με απέραντους κάμπους που φτάνουν ως την ακροθαλασσιά και χαμηλά βουνά κατάφυτα από πεύκα, βελανιδιές και μια πλούσια ποικιλία λουλουδιών.
Τέλος η Λέρος αποτελεί έναν ιδιαίτερα ελκυστικό προορισμό για όσους ενδιαφέρονται για την αρχιτεκτονική, καθώς συνδυάζει το νεοκλασικό στιλ με την αρχιτεκτονική της Ιταλίας του Μουσολίνι.
Οι ιστορικές διαδρομές της Λέρου
Το νησί αποτελεί κυριολεκτικά ένα ανοιχτό μουσείο στρατιωτικής ιστορίας. Είναι απίστευτο το μέγεθος και ο αριθμός των οχυρωματικών έργων σε ένα τόσο μικρό χώρο. Και είναι αδύνατον να μην εντυπωσιάσουν τον επισκέπτη αυτοί οι σιωπηλοί μάρτυρες του χρόνου. Λέγεται μάλιστα ότι η Λέρος λόγω της μεγάλης αεροναυτικής της βάσης και των πυροβολαρχιών που έφτιαξαν οι Ιταλοί στα βουνά, αποτέλεσε την πηγή έμπνευσης του συγγραφέα της ταινίας “τα Κανόνια του Ναβαρόνε”.
Για τον ενδιαφερόμενο που επιθυμεί να επισκεφθεί τις πυροβολαρχίες, σήμερα υπάρχουν τέσσερις βασικές διαδρομές.
1. Λακκί – Ξηρόκαμπος
Στη σύντομη αυτή διαδρομή από το Λακκί μέχρι τον παραθαλάσσιο οικισμό του Ξηρόκαμπου, μήκους 3,5 χλμ θα γνωρίσουμε το νότιο τμήμα του νησιού. Σχεδόν 2 χλμ. μετά το Λακκί συναντάμε το ψυχιατρικό νοσοκομείο, τα κτήρια του οποίου κάποτε φιλοξενούσαν τον ιταλικό αεροναύσταθμο. Εδώ υπάρχει ακόμα ένας από τους δύο γερανούς που σήκωναν τα υδροπλάνα, αλλά και οι εντυπωσιακές, αλλά εγκαταλελειμμένες Βασιλικές Τεχνικές Σχολές, στα κτήρια των οποίων φυλακίστηκαν πολιτικοί κρατούμενοι κατά τη διάρκεια της δικτατορίας.
Συνεχίζοντας φτάνουμε στον Ξηρόκαμπο. Από εκεί αρχίζει ο δρόμος προς την Σκουμπάρδα. Στην κορυφή του βουνού υπάρχει εντυπωσιακή θέα ολόκληρου του Αιγαίου και αρκετά υπολείμματα κτηρίων φτιαγμένων από τους Ιταλούς, για το στρατωνισμό των πυροβολαρχιών.
2. Λακκί – Πατέλλα
Στη διαδρομή βλέπουμε το ογκώδες κτήριο της ναυτικής διοίκησης, καθώς και το κτήριο της διαμονής του διοικητή της βάσης. Αριστερά φαίνεται η αποβάθρα που έδεναν οι τορπιλάκατοι. Ακριβώς από πάνω στην κορυφή του λοφίσκου υπάρχει η βάση του αντιαεροπορικού πολυβόλου.
Συνεχίζοντας παρακάτω θα φτάσουμε στα Μερικιά. Ένα τούνελ που κατασκευάστηκε από τον ιταλικό στρατό ως αποθήκη πυρομαχικών, έχει μετατραπεί σε Πολεμικό Μουσείο και είναι μια μοναδική περιήγηση στο χρόνο και στην πολεμική ιστορία του νησιού.
Συνεχίζοντας παρακάτω είναι το Κατσούνι. Εδώ υπάρχουν κτήρια στρατωνισμού και ο χώρος της μηχανής που τραβούσε τα ανθυποβρυχιακά δίκτυα, ενώ είναι εμφανείς οι βάσεις των πυροβόλων και το μισογκρεμισμένο παρατηρητήριο.
Συνεχίζοντας φθάνουμε στην κορυφή της Πατέλλας. Στο χώρο αυτό ήταν κάποτε η διοίκηση και ο συντονισμός ολόκληρου του αντιαεροπορικού συστήματος. Διέθετε και αερόφωνα για τον εντοπισμό αεροπλάνων με παρατηρητήρια. Σήμερα η στέγη του παρατηρητήριου είναι γκρεμισμένη, ενώ υπάρχουν τα υπολείμματα, όπου κάποτε βρισκόταν το μεγάλο αερόφωνο, το οποίο ειδοποιούσε για αεροπορικές επιδρομές. Ακόμα διακρίνονται τα κτήρια στρατωνισμού και διοικήσεως.
3. Λακκί – Κρομμύδι
Από το Λακκί η διαδρομή περνάει τον Άγιο Ιωάννη Θεολόγο, φθάνει στις Πλάκες και καταλήγει στο Κρομμύδι. Εδώ σε κοντινή απόσταση η μια από την άλλη, βρίσκονται δύο πυροβολαρχίες.
4. Λακκί – Παρθένι
Στη διαδρομή, θα βρούμε τη Βίγλα μια από τις εντυπωσιακότερα οχυρωμένες τοποθεσίες του νησιού. Εδώ υπάρχουν οι σήραγγες εισόδου στις θέσεις των πυροβόλων και το κτήριο στρατωνισμού.
Αν στρίψουμε αριστερά φτάνουμε στον Άγιο Νικόλαο. Εδώ βρίσκεται ο ιταλικός ασύρματος με τις τρεις πανύψηλες κεραίες. Το κτήριο σήμερα είναι εγκαταλελειμμένο και ανοικτό.
Παρακάτω ξεπροβάλλει η παραλία Άλιντα, όπου δεσπόζει ο Πύργος του Μπελένη, που στεγάζει το αξιόλογο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο. Εδώ θα μας ταξιδέψουν στα παλιά, οι πολλές φωτογραφίες και τα αντικείμενα από τη μάχη της Λέρου. Στον Πύργο σώζεται το ρολόι από το ένδοξο Βασίλισσα Όλγα, σταματημένο στις 10:15 το βράδυ, την ώρα δηλαδή που βυθίστηκε το θρυλικό πλοίο.
Από το μουσείο προς την περιοχή Παναγιές υπάρχουν υπολείμματα γερμανικού αποβατηγού στη θάλασσα.
Ακολουθώντας το δρόμο προς το Παρθένι, στην Καμάρα και τη Σμαλού θα συναντήσουμε μερικές από τις ιταλικές αποθήκες, που χρησιμοποιούνται και σήμερα.
Αμέσως μετά ένας μη ασφαλτοστρωμένος δρόμος οδηγεί προς τις πυροβολαρχίες, αλλά και ένα μεγάλο κτήριο στρατωνισμού με ζωγραφιές και επιγραφές στους τοίχους του.
Στο Παρθένι υπάρχουν πολλά κτήρια που σήμερα λειτουργούν, αλλά απαγορεύεται η είσοδος. Στην αποβάθρα διακρίνονται ακόμη οι σιδηροτροχιές για τα βαγόνια που μετέφεραν τις νάρκες και τις τορπίλες. Αμέσως μετά στο λιμανάκι της Ρίνας, βρίσκεται βυθισμένο πλοίο από τους Γερμανούς. Επίσης υπάρχουν ακόμη οι δέστρες, όπου έδεναν τα πλοία και υπολείμματα από το ανθυποβρυχιακό δίχτυ.
Προχωρώντας προς το Μπλεφούτι, στο ύψωμα υπάρχουν υπολείμματα πυροβολαρχιών και κτηρίου στρατωνισμού.
Κοντά εκεί είναι και ο κόλπος της Βαγιάς. Απέναντι στο νησάκι Στρογγυλή βρίσκεται βυθισμένο, σε βάθος έξι μέτρων, γερμανικό αποβατηγό.
Κλείνοντας αυτή τη σύντομη περιήγηση στις ιστορικές διαδρομές της Λέρου, ο επισκέπτης είναι αδύνατον να μην εντυπωσιαστεί, αλλά και να μην μελαγχολήσει από τον παραλογισμό του πολέμου.
Ερειπωμένες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, μεγάλα κανόνια σαν του Ναβαρόνε, βάση υποβρυχίων, στοές σκαμμένες μέσα σε βουνά και καταφύγια, συνθέτουν ένα σκηνικό σαν από κινηματογραφική ταινία.
Το σχήμα της είναι στενόμακρο και πολυσχιδές, λόγω των βαθιών κόλπων και των μεγάλων φυσικών λιμανιών που διαθέτει, κάτι που προκάλεσε το ενδιαφέρον των ταξιδευτών σε όλες τις εποχές, όπως αναφέρεται σε σχετικές μαρτυρίες. Το λιμάνι της Λέρου είναι το Λακκί: το μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι του νησιού, της Ελλάδας και ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου! Έχει την όψη τεράστιας λίμνης, η οποία αφήνει ένα άνοιγμα 400 μέτρων στην πλευρά της θάλασσας. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι Ιταλοί εκεί κατασκεύασαν το ναύσταθμο τους.
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και μετά τη συνθηκολόγηση των Ιταλών, οι Γερμανοί, που έχουν ήδη καταλάβει τη Ρόδο και την Κω, στρέφονται εναντίον της Λέρου, την οποία υπερασπίζονται Ιταλοί και Άγγλοι. Οι πολεμικές επιχειρήσεις που ακολούθησαν θα διαρκέσουν 52 ημέρες και θα μείνουν στην ιστορία γνωστές ως η “Μάχη της Λέρου”, η οποία ολοκληρώθηκε με την επικράτηση των Γερμανών μετά από σφοδρούς και αδιάκοπους βομβαρδισμούς του νησιού.
Είναι αξιοσημείωτο ότι ο βυθός του νησιού είναι γεμάτος με ναυάγια από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα οποία αποτελούν πόλο έλξης για τους δύτες.
Η ιστορία έχει αφήσει ανεξίτηλα τα ίχνη της, καθώς οι άνθρωποι που την κατοίκησαν, από τη Νεολιθική εποχή, άφησαν τα ίχνη του πολιτισμού τους, χτίζοντας πάνω της αρχαίους και χριστιανικούς ναούς, κάστρα, μοναστήρια, μουσεία και αρχοντικά με μοναδική αρχιτεκτονική.
Το νησί που επέλεξε η Άρτεμη, θεά του κυνηγιού, για κατοικία της, δεν θα μπορούσε να μη διακρίνεται για την ομορφιά του, με απέραντους κάμπους που φτάνουν ως την ακροθαλασσιά και χαμηλά βουνά κατάφυτα από πεύκα, βελανιδιές και μια πλούσια ποικιλία λουλουδιών.
Τέλος η Λέρος αποτελεί έναν ιδιαίτερα ελκυστικό προορισμό για όσους ενδιαφέρονται για την αρχιτεκτονική, καθώς συνδυάζει το νεοκλασικό στιλ με την αρχιτεκτονική της Ιταλίας του Μουσολίνι.
Οι ιστορικές διαδρομές της Λέρου
Το νησί αποτελεί κυριολεκτικά ένα ανοιχτό μουσείο στρατιωτικής ιστορίας. Είναι απίστευτο το μέγεθος και ο αριθμός των οχυρωματικών έργων σε ένα τόσο μικρό χώρο. Και είναι αδύνατον να μην εντυπωσιάσουν τον επισκέπτη αυτοί οι σιωπηλοί μάρτυρες του χρόνου. Λέγεται μάλιστα ότι η Λέρος λόγω της μεγάλης αεροναυτικής της βάσης και των πυροβολαρχιών που έφτιαξαν οι Ιταλοί στα βουνά, αποτέλεσε την πηγή έμπνευσης του συγγραφέα της ταινίας “τα Κανόνια του Ναβαρόνε”.
Για τον ενδιαφερόμενο που επιθυμεί να επισκεφθεί τις πυροβολαρχίες, σήμερα υπάρχουν τέσσερις βασικές διαδρομές.
1. Λακκί – Ξηρόκαμπος
Στη σύντομη αυτή διαδρομή από το Λακκί μέχρι τον παραθαλάσσιο οικισμό του Ξηρόκαμπου, μήκους 3,5 χλμ θα γνωρίσουμε το νότιο τμήμα του νησιού. Σχεδόν 2 χλμ. μετά το Λακκί συναντάμε το ψυχιατρικό νοσοκομείο, τα κτήρια του οποίου κάποτε φιλοξενούσαν τον ιταλικό αεροναύσταθμο. Εδώ υπάρχει ακόμα ένας από τους δύο γερανούς που σήκωναν τα υδροπλάνα, αλλά και οι εντυπωσιακές, αλλά εγκαταλελειμμένες Βασιλικές Τεχνικές Σχολές, στα κτήρια των οποίων φυλακίστηκαν πολιτικοί κρατούμενοι κατά τη διάρκεια της δικτατορίας.
Συνεχίζοντας φτάνουμε στον Ξηρόκαμπο. Από εκεί αρχίζει ο δρόμος προς την Σκουμπάρδα. Στην κορυφή του βουνού υπάρχει εντυπωσιακή θέα ολόκληρου του Αιγαίου και αρκετά υπολείμματα κτηρίων φτιαγμένων από τους Ιταλούς, για το στρατωνισμό των πυροβολαρχιών.
2. Λακκί – Πατέλλα
Στη διαδρομή βλέπουμε το ογκώδες κτήριο της ναυτικής διοίκησης, καθώς και το κτήριο της διαμονής του διοικητή της βάσης. Αριστερά φαίνεται η αποβάθρα που έδεναν οι τορπιλάκατοι. Ακριβώς από πάνω στην κορυφή του λοφίσκου υπάρχει η βάση του αντιαεροπορικού πολυβόλου.
Συνεχίζοντας παρακάτω θα φτάσουμε στα Μερικιά. Ένα τούνελ που κατασκευάστηκε από τον ιταλικό στρατό ως αποθήκη πυρομαχικών, έχει μετατραπεί σε Πολεμικό Μουσείο και είναι μια μοναδική περιήγηση στο χρόνο και στην πολεμική ιστορία του νησιού.
Συνεχίζοντας παρακάτω είναι το Κατσούνι. Εδώ υπάρχουν κτήρια στρατωνισμού και ο χώρος της μηχανής που τραβούσε τα ανθυποβρυχιακά δίκτυα, ενώ είναι εμφανείς οι βάσεις των πυροβόλων και το μισογκρεμισμένο παρατηρητήριο.
Συνεχίζοντας φθάνουμε στην κορυφή της Πατέλλας. Στο χώρο αυτό ήταν κάποτε η διοίκηση και ο συντονισμός ολόκληρου του αντιαεροπορικού συστήματος. Διέθετε και αερόφωνα για τον εντοπισμό αεροπλάνων με παρατηρητήρια. Σήμερα η στέγη του παρατηρητήριου είναι γκρεμισμένη, ενώ υπάρχουν τα υπολείμματα, όπου κάποτε βρισκόταν το μεγάλο αερόφωνο, το οποίο ειδοποιούσε για αεροπορικές επιδρομές. Ακόμα διακρίνονται τα κτήρια στρατωνισμού και διοικήσεως.
3. Λακκί – Κρομμύδι
Από το Λακκί η διαδρομή περνάει τον Άγιο Ιωάννη Θεολόγο, φθάνει στις Πλάκες και καταλήγει στο Κρομμύδι. Εδώ σε κοντινή απόσταση η μια από την άλλη, βρίσκονται δύο πυροβολαρχίες.
4. Λακκί – Παρθένι
Στη διαδρομή, θα βρούμε τη Βίγλα μια από τις εντυπωσιακότερα οχυρωμένες τοποθεσίες του νησιού. Εδώ υπάρχουν οι σήραγγες εισόδου στις θέσεις των πυροβόλων και το κτήριο στρατωνισμού.
Αν στρίψουμε αριστερά φτάνουμε στον Άγιο Νικόλαο. Εδώ βρίσκεται ο ιταλικός ασύρματος με τις τρεις πανύψηλες κεραίες. Το κτήριο σήμερα είναι εγκαταλελειμμένο και ανοικτό.
Παρακάτω ξεπροβάλλει η παραλία Άλιντα, όπου δεσπόζει ο Πύργος του Μπελένη, που στεγάζει το αξιόλογο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο. Εδώ θα μας ταξιδέψουν στα παλιά, οι πολλές φωτογραφίες και τα αντικείμενα από τη μάχη της Λέρου. Στον Πύργο σώζεται το ρολόι από το ένδοξο Βασίλισσα Όλγα, σταματημένο στις 10:15 το βράδυ, την ώρα δηλαδή που βυθίστηκε το θρυλικό πλοίο.
Από το μουσείο προς την περιοχή Παναγιές υπάρχουν υπολείμματα γερμανικού αποβατηγού στη θάλασσα.
Ακολουθώντας το δρόμο προς το Παρθένι, στην Καμάρα και τη Σμαλού θα συναντήσουμε μερικές από τις ιταλικές αποθήκες, που χρησιμοποιούνται και σήμερα.
Αμέσως μετά ένας μη ασφαλτοστρωμένος δρόμος οδηγεί προς τις πυροβολαρχίες, αλλά και ένα μεγάλο κτήριο στρατωνισμού με ζωγραφιές και επιγραφές στους τοίχους του.
Στο Παρθένι υπάρχουν πολλά κτήρια που σήμερα λειτουργούν, αλλά απαγορεύεται η είσοδος. Στην αποβάθρα διακρίνονται ακόμη οι σιδηροτροχιές για τα βαγόνια που μετέφεραν τις νάρκες και τις τορπίλες. Αμέσως μετά στο λιμανάκι της Ρίνας, βρίσκεται βυθισμένο πλοίο από τους Γερμανούς. Επίσης υπάρχουν ακόμη οι δέστρες, όπου έδεναν τα πλοία και υπολείμματα από το ανθυποβρυχιακό δίχτυ.
Προχωρώντας προς το Μπλεφούτι, στο ύψωμα υπάρχουν υπολείμματα πυροβολαρχιών και κτηρίου στρατωνισμού.
Κοντά εκεί είναι και ο κόλπος της Βαγιάς. Απέναντι στο νησάκι Στρογγυλή βρίσκεται βυθισμένο, σε βάθος έξι μέτρων, γερμανικό αποβατηγό.
Κλείνοντας αυτή τη σύντομη περιήγηση στις ιστορικές διαδρομές της Λέρου, ο επισκέπτης είναι αδύνατον να μην εντυπωσιαστεί, αλλά και να μην μελαγχολήσει από τον παραλογισμό του πολέμου.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)